Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden alan kişi hırsızlık suçunu işler (TCK m. 141). Uygulamada en sık görülen suçlardan biridir. Cezası ise malın nereden ve nasıl alındığına göre büyük farklılık gösterir.
Hırsızlık suçunun cezası
- Basit hırsızlık (TCK m. 141): 1 yıldan 3 yıla kadar hapis.
- Nitelikli hırsızlık (TCK m. 142/1): 3 yıldan 7 yıla kadar hapis. Kamu kurumlarında ya da ibadethanelerde bulunan, toplu taşıma aracında bulunan veya adet gereği açıkta bırakılmış eşya gibi haller bu kapsamdadır.
- Daha ağır nitelikli haller (TCK m. 142/2): 5 yıldan 10 yıla kadar hapis. Bunlar arasında şunlar sayılabilir: elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak ya da özel beceriyle (yankesicilik) çalmak; kilit açmak; bilişim sistemlerini kullanmak; büyük veya küçükbaş hayvan çalmak; kilitli ya da bina içinde muhafaza edilen eşyayı çalmak.
- Gece vakti: Suç gece işlenirse ceza yarı oranında artırılır (TCK m. 143).
Cezayı azaltan haller
- Ortak mal veya alacak tahsili (TCK m. 144): Paydaşı olunan mal üzerinde ya da bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenirse, şikâyet üzerine 2 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir.
- Malın değerinin az olması (TCK m. 145): Ceza indirilebilir, hatta ceza vermekten vazgeçilebilir.
- Kullanma hırsızlığı (TCK m. 146): Mal geçici olarak kullanılıp geri verilmek üzere alındıysa, şikâyet üzerine ceza yarıya kadar indirilir.
- Zorunluluk hâli (TCK m. 147): Ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenen hırsızlıkta ceza indirilebilir veya hiç verilmeyebilir.
- Yakın akraba (TCK m. 167): Ayrılık kararı olmayan eşe, üstsoy veya altsoya ya da aynı evde yaşayan kardeşe karşı işlenirse ceza verilmez.
Etkin pişmanlık
Fail, mağdurun zararını aynen geri vererek veya tazmin ederek tamamen giderirse ceza indirilir. Bu, kovuşturma başlamadan önce yapılırsa indirim üçte ikiye kadar, kovuşturma başladıktan sonra ama hükümden önce yapılırsa yarıya kadar olur (TCK m. 168). Kısmi iadede mağdurun rızası aranır.
Uzlaştırma, şikâyet ve zamanaşımı
- Basit hırsızlıkta (TCK m. 141) şikâyet aranmaksızın uzlaştırma yoluna gidilir (CMK m. 253). Nitelikli hırsızlık uzlaştırma kapsamında değildir.
- Hırsızlık amacıyla konut dokunulmazlığının ihlali veya mala zarar verme suçu da işlenirse, bu suçlar için şikâyet aranmaz (TCK m. 142/4).
- Dava zamanaşımı basit hırsızlıkta 8 yıl, nitelikli hırsızlıkta 15 yıldır (TCK m. 66).
Görevli mahkeme
Kanunda aksine hüküm yoksa üst sınırı on yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlara ağır ceza mahkemesi, diğerlerine asliye ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m. 12).
Hırsızlık suçlarının büyük bölümü bu kurala göre asliye ceza mahkemesinde görülür.
Yargıtay kararı: 70 TL'lik hırsızlıkta değer azlığı
Bir iş yerinden toplam 70 TL çalınan olayda, Yargıtay Ceza Genel Kurulu çalınan paranın değerine göre TCK 145'in uygulanması gerektiğine hükmetti. Yerel mahkemenin aksi yöndeki direnme kararını bu gerekçeyle bozdu (Yargıtay CGK, 05.04.2023, E. 2022/588, K. 2023/201).
Sık sorulan sorular
Hırsızlıkta şikâyetten vazgeçmek davayı düşürür mü?
Basit ve nitelikli hırsızlık şikâyete bağlı suçlar değildir; vazgeçme tek başına davayı düşürmez. Ancak basit hırsızlıkta uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse dava düşer.
Çalınan eşyayı geri vermek cezayı etkiler mi?
Evet. Zarar tamamen giderilirse etkin pişmanlık hükümleri uygulanır ve ceza önemli ölçüde indirilir.
İlgili yazılar: Yağma suçu · Güveni kötüye kullanma · Mala zarar verme
Bu yazı 12 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir metindir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmeniz gerekir.