Korumak veya belirli bir şekilde kullanmak için kendisine teslim edilen başkasına ait bir mal üzerinde, teslim amacının dışında tasarrufta bulunan ya da teslim edildiğini inkâr eden kişi güveni kötüye kullanma suçunu işler (TCK m. 155). Emanet bırakılan aracın satılması, kiralanan eşyanın geri verilmemesi veya tahsil edilen paranın sahibine ödenmemesi tipik örneklerdir.
Cezası
- Temel hal: Şikâyet üzerine 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve adli para cezası (TCK m. 155/1).
- Nitelikli hal: Suç meslek, sanat, ticaret veya hizmet ilişkisi gereği ya da başkasının mallarını idare yetkisi nedeniyle teslim edilen eşya hakkında işlenirse 1 yıldan 7 yıla kadar hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezası verilir (TCK m. 155/2). Bu halde şikâyet aranmaz.
- Taşıtlar (yeni): 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun'la eklenen hükme göre suçun konusu motorlu kara, deniz veya hava taşıtıysa ceza bir kat artırılır (TCK m. 155/3).
Uzlaştırma ve etkin pişmanlık
- Güveni kötüye kullanma, üçüncü fıkra hariç uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253). Yani motorlu taşıtlarla ilgili hallerde uzlaştırma yapılmaz.
- Zarar kovuşturma başlamadan önce tamamen giderilirse ceza üçte ikiye kadar, hükümden önce giderilirse yarıya kadar indirilir (TCK m. 168).
Hukuki uyuşmazlıktan farkı
Her ödenmeyen borç veya iade edilmeyen eşya suç değildir. Malın zilyetliğinin belirli bir amaçla devredilmiş olması ve failin bu amacın dışında kendisi gibi tasarrufta bulunması gerekir. Basit bir borç ilişkisinden doğan alacaklar için hukuk mahkemesi ya da icra yolu söz konusudur. Bu ayrım, şikâyet yapılmadan önce iyi değerlendirilmelidir.
Zamanaşımı ve görevli mahkeme
Temel halde dava zamanaşımı 8 yıl, nitelikli halde 15 yıldır (TCK m. 66). Davalara asliye ceza mahkemesi bakar.
Sık sorulan sorular
Kiraladığım aracı geri getirmeyen kişi hakkında ne yapabilirim?
Aracın teslim edildiğini gösteren sözleşme ve belgelerle Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunabilirsiniz. Suç tarihine göre TCK 155/3'teki artırım gündeme gelebilir.
Şikâyet süresi var mı?
Temel hal (155/1) şikâyete bağlıdır ve altı aylık süre uygulanır. Nitelikli hal (155/2) şikâyete bağlı değildir.
İlgili yazılar: Dolandırıcılık suçu · Hırsızlık suçu · Şikâyet ve zamanaşımı
Bu yazı 12 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir metindir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmeniz gerekir.