Haksız tahrik, suçun bir başkasının haksız davranışının yarattığı öfke veya üzüntü altında işlenmesi hâlinde cezayı önemli ölçüde azaltan bir kurumdur. Türk Ceza Kanunu'nun 29. maddesinde düzenlenir.
Kanundaki ceza indirimi
- Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine 18 yıldan 24 yıla kadar hapis,
- Müebbet hapis cezası yerine 12 yıldan 18 yıla kadar hapis,
- Diğer suçlarda verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirim uygulanır.
Şartları
- Haksız bir fiil bulunmalıdır. Mağdurun ya da başkasının hukuka aykırı bir davranışı (hakaret, saldırı, tehdit, aldatma gibi) olmalıdır.
- Fail bu fiil yüzünden hiddet veya şiddetli elem duymalıdır. Kanun, sanığın iç dünyasındaki bu etkiyi arar.
- Suç bu etki altında işlenmelidir. Haksız fiil ile suç arasında bağ bulunmalıdır; aradan uzun zaman geçmiş olması tek başına tahriki ortadan kaldırmasa da etkinin sürdüğü gösterilmelidir.
İndirimin oranı, haksız fiilin ağırlığına göre belirlenir. Hafif bir sataşma ile ağır bir saldırı aynı oranda indirime yol açmaz.
İlk haksız hareket belirlenemezse
Karşılıklı kavgalarda ilk haksız hareketin kimden geldiği çoğu zaman tartışmalıdır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, yerleşik ve süreklilik gösteren içtihadına atıfla, ilk haksız hareketin kimden kaynaklandığı şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenemediğinde, şüpheden sanığın yararlanması ilkesi gereği haksız tahrik hükümlerinin asgari oranda uygulanması gerektiğini kabul etmektedir (Yargıtay CGK, 20.12.2023, E. 2023/16, K. 2023/683).
Haksız tahrik ile meşru savunma arasındaki fark
Meşru savunmada fail haksız bir saldırıyı o anda orantılı şekilde defeder ve hiç ceza almaz. Haksız tahrikte ise fail cezalandırılır, ancak cezası indirilir. Bir olayda hangisinin uygulanacağı, saldırının devam edip etmediğine ve tepkinin orantılı olup olmadığına göre belirlenir.
İlgili yazılar: Kasten öldürme suçu ve cezası · Meşru müdafaa · Kasten yaralama
Bu yazı 12 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir metindir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmeniz gerekir.