Kendisine veya başkasına yönelen haksız bir saldırıyı defetmek için hareket eden kişi, belirli şartlar altında ceza almaz. Bu hukuka uygunluk nedenine meşru savunma (meşru müdafaa) denir ve Türk Ceza Kanunu'nun 25. maddesinde düzenlenir.
Şartları
- Haksız bir saldırı bulunmalıdır. Saldırı kişinin kendisine veya başkasına ait bir hakka yönelmiş olabilir; can, beden bütünlüğü veya mal gibi.
- Saldırı gerçekleşmekte, gerçekleşmesi ya da tekrarı muhakkak olmalıdır. Sona ermiş bir saldırıya karşı sonradan yapılan eylem meşru savunma sayılmaz.
- Savunma o anda yapılmalıdır.
- Savunma, hal ve koşullara göre saldırıyla orantılı olmalıdır.
Orantılılık en kritik şarttır
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, önceki içtihadını hatırlattığı bir kararında, yumrukla gerçekleşen bir saldırıya karşı av tüfeğiyle ateş edip ağır yaralama hâlinde saldırı ile savunma arasında orantı bulunmadığını, bu nedenle meşru savunma şartlarının oluşmadığını belirtmiştir (Yargıtay CGK, 14.11.2023, E. 2023/170, K. 2023/599). Orantılılık; saldırının ağırlığı, tarafların sayısı ve fiziksel durumu, kullanılan araçlar ve kaçma imkânı gibi koşullar birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Sınırın aşılması (TCK m. 27)
- Savunmada sınır kasten aşılırsa, fiil taksirle de işlenebiliyorsa, taksirli suç için öngörülen cezanın altıda birinden üçte birine kadarı indirilerek ceza verilir.
- Sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan kaynaklanıyorsa faile hiç ceza verilmez (TCK m. 27/2).
Haksız tahrikle ilişkisi
Meşru savunmanın şartları oluşmadığında, olayın koşullarına göre haksız tahrik indirimi gündeme gelebilir. Bu durumda fail cezalandırılır ancak cezası indirilir.
İlgili yazılar: Haksız tahrik indirimi · Kasten öldürme suçu ve cezası · Kasten yaralama
Bu yazı 12 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir metindir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmeniz gerekir.