Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve sonuçları konusunda uzlaştığı hâllerde uygulanan ve genellikle tek duruşmada sonuçlanan bir yoldur. Dayanağı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasıdır.
Şartlar
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır. Bir yılı doldurmamış evliliklerde anlaşmalı boşanma yoluna gidilemez.
- Eşler mahkemeye birlikte başvurmalı ya da eşlerden biri diğerinin açtığı davayı kabul etmelidir.
- Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek boşanma iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Bu nedenle eşlerin duruşmaya kendilerinin katılması gerekir.
- Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenlemeyi hâkim uygun bulmalıdır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek bu düzenlemede değişiklik yapabilir; değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya karar verilir.
Protokolde neler yer almalı?
- Ortak çocukların velayeti ve velayeti almayan eşle kişisel ilişki düzeni,
- Çocuklar için iştirak nafakası,
- Eşler arasında yoksulluk nafakası olup olmayacağı,
- Maddi ve manevi tazminat talepleri,
- Mal rejiminin tasfiyesi, ev eşyaları ve ortak borçlar.
Protokolde açık bırakılan konular boşanmadan sonra yeni uyuşmazlıklara yol açabilir. Bu nedenle metnin ayrıntılı ve uygulanabilir şekilde hazırlanması önemlidir.
İrade sakatsa ne olur?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, eşini ve çocuğunu tehdit ederek anlaşmalı boşanmayı kabul ettiren erkeğin bu eyleminin ceza mahkemesince sabit görüldüğü bir dosyada, kadının iradesinin serbestçe açıklanmadığını kabul etmiş ve kesinleşmiş boşanma kararı için yargılamanın iadesi talebinin kabul edilmesi gerektiğine hükmetmiştir (Yargıtay 2. HD, 03.04.2024, E. 2023/8763, K. 2024/2370). Bu karar, hâkimin tarafları bizzat dinleme şartının neden bu kadar önemli olduğunu gösterir.
Şartlar oluşmazsa
Evlilik bir yılı doldurmamışsa veya eşler sonuçlar konusunda uzlaşamıyorsa boşanma, çekişmeli dava yoluyla görülür. Dava sürerken taraflar uzlaşırsa, şartları varsa dava anlaşmalı boşanmaya dönüşebilir.
Bu yazı 12 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir metindir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmeniz gerekir.