Hapis cezasına mahkûm olan kişi, cezasının tamamını cezaevinde geçirmez. Cezanın kanunda belirlenen kısmı iyi hâlle infaz edildikten sonra kalan bölüm dışarıda, denetim altında tamamlanır. Bu sisteme koşullu salıverilme (halk arasında şartlı tahliye) denir ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesinde düzenlenir.
Genel kural
- Süreli hapis cezalarında genel oran, cezanın yarısıdır.
- Müebbet hapis cezasında 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında 30 yıl infaz kurumunda geçirilmelidir.
- Her durumda hükümlünün kurumdaki süreyi iyi hâlli olarak geçirmesi şarttır.
Daha yüksek oran uygulanan suçlar
Kanun bazı suçlar için genel oranı uygulamaz. Kasten öldürme, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, işkence ve eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve özel hayatın gizliliğine karşı suçlar gibi madde 107'de sayılan suçlarda daha yüksek bir oran uygulanır. Terör suçları ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar için ayrıca özel oranlar öngörülmüştür. Tekerrür (mükerrirlik) hâlinde de farklı bir infaz rejimi uygulanır.
Denetimli serbestlik
Açık ceza infaz kurumunda bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlü, talep ederse cezasının kalan kısmını denetimli serbestlik tedbiri altında dışarıda geçirebilir. Kararı infaz hâkimi verir (Kanun m. 105/A).
4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanun'la eklenen hükme göre, hükümlünün bu imkândan yararlanabilmesi için koşullu salıverilme tarihine kadar cezaevinde geçirmesi gereken sürenin en az onda birini, her hâlde en az beş günü kurumda geçirmiş olması gerekir.
Suç tarihi neden belirleyici?
İnfaz hukukunda son yıllarda çok sayıda değişiklik yapıldı ve bunların önemli bir kısmı geçici maddelerle belirli tarihlerden önce işlenen suçlara özgü kılındı. Bu nedenle aynı cezayı alan iki kişinin cezaevinde geçireceği süre, suç tarihine göre farklı olabilir. Kesin tarih, kesinleşmiş hükümden sonra Cumhuriyet başsavcılığı tarafından düzenlenen müddetname ile belirlenir.
Sitemizdeki infaz hesaplama aracı genel kurallara göre yaklaşık bir sonuç verir; müddetnamenin yerini tutmaz.
Bu yazı 12 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir metindir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmeniz gerekir.