Fon krizi yalnızca bir tasfiye süreci değil; aynı zamanda devam eden ceza soruşturmalarının ve olası tazminat taleplerinin de konusu. Yatırım fonunda zarar etmek tek başına bir suç ya da tazminat sebebi değildir; belirleyici olan, kaybın hukuka aykırı bir eylemden kaynaklanıp kaynaklanmadığıdır.
Gündemdeki suçlar
Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) bu alandaki başlıca fiilleri ayrı ayrı düzenler:
- Piyasa dolandırıcılığı (m. 107/1): Sermaye piyasası araçlarının fiyatına, arz ve talebine ilişkin yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandırmak amacıyla alım satım yapmak, emir vermek veya hesap hareketi gerçekleştirmek. Cezası üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır; adli para cezası elde edilen menfaatten az olamaz.
- Bilgiye dayalı piyasa dolandırıcılığı (m. 107/2): Fiyatları veya yatırımcı kararlarını etkilemek amacıyla yalan ya da yanıltıcı bilgi, söylenti veya yorum yaymak ve bu yolla menfaat sağlamak.
- Bilgi suistimali (m. 106) ve idari yaptırım gerektiren piyasa bozucu eylemler (m. 104).
Soruşturmalar devam ettiği için hiç kimse hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadığını ve masumiyet karinesinin geçerli olduğunu hatırlatmak gerekir.
Yatırımcı ceza sürecinde ne yapabilir?
- Zarar gördüğünü düşünen yatırımcı, Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunarak soruşturmaya dahil olabilir.
- Kovuşturma aşamasında, suçtan zarar gören sıfatıyla davaya katılan olarak katılma talebinde bulunabilir (CMK m. 237). Katılan, delil sunma ve hükme karşı kanun yoluna başvurma gibi haklar kazanır.
- 7596 sayılı Kanun'a göre bu soruşturmalarda el koyma kararı verilebilir; müsadere edilen ve fondan çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu belirlenen değerler Hazineye değil ilgili fona aktarılır (m. 6/1, 6/3).
Tazminat kimden istenebilir?
7596 sayılı Kanun, fon malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerden öncelikle portföy yönetim şirketini, tahsil edilemeyen kısımdan ise SPK'nın belirlediği gerçek ve tüzel kişileri şahsen sorumlu tutar. Bu tahsilatı TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre yürütür ve tutarlar pay sahiplerine dağıtılır (m. 5).
Kanun, yatırımcıların genel hükümlere göre ayrıca tazminat davası açma hakkını kaldıran bir hüküm içermez. Ancak başka yollardan alınan tutarlar nihai tasfiye ödemesinden mahsup edilir (m. 4/5). Bu nedenle bireysel dava açmadan önce, tasfiye ve geri kazanım sürecinden ne kadar ödeme alınabileceği, davanın masrafı ve süresi birlikte değerlendirilmelidir.
Denetim görevini yerine getirmeyen kamu kurumlarına karşı idari yargıda hizmet kusuru iddiasıyla tazminat talebi de tartışılmaktadır. Bu yolun başarı şansı somut olaydaki denetim eksikliğinin ispatına bağlıdır ve kesin bir sonuç vaat edilemez.
Süreler
Haksız fiilden doğan tazminat talepleri için Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesindeki zamanaşımı süreleri uygulanır; fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa o süre esas alınır. İdari yargıda ise başvuru süreleri çok daha kısadır. Hak kaybı yaşamamak için sürelerin dosya bazında hesaplanması gerekir.
Bu yazı 12 Kasım 2026 itibarıyla mevzuat ve resmî açıklamalara dayanır; soruşturma ve tasfiye süreçleri devam etmektedir.
Bu yazı 12 Kasım 2026 tarihindeki mevzuat ve resmî açıklamalara göre hazırlanmış genel bilgilendirme amaçlı bir metindir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmeniz gerekir.